Hỗ trợ HKD chuyển đổi sang phương pháp kê khai sẽ giúp HKD tiếp cận phương pháp quản lý thuế mới
Khoảng 90% số HKD không phải nộp thuế
Chính phủ đã trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội về dự án Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi), trong đó, đề xuất điều chỉnh mức doanh thu không phải nộp thuế của hộ, cá nhân kinh doanh từ 200 triệu đồng/năm lên 500 triệu đồng/năm. Đồng thời, mức 500 triệu đồng/năm này cũng là mức được trừ trước khi nộp thuế theo tỷ lệ trên doanh thu.
Áp dụng mức doanh thu này, dự kiến sẽ có khoảng 2,3 triệu hộ kinh doanh (HKD) không phải nộp thuế, chiếm khoảng 90% trên tổng số HKD. Cơ quan thuế ước tính, tổng số thuế giảm (bao gồm cả thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và thuế giá trị gia tăng (GTGT) là khoảng 11.800 tỷ đồng.
Bà Nguyễn Thị Cúc - Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam đánh giá, điểm mới nhất của đề xuất này là hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu vượt trên ngưỡng được miễn thì mới phải nộp thuế. Tức là khi có thu nhập thì HKD mới phải nộp thuế. Đây có lẽ là tin vui nhất cho hộ, cá nhân kinh doanh.
Phân tích cụ thể, bà Cúc chỉ rõ, theo Luật Thuế TNCN hiện hành, hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở xuống, thì không phải nộp thuế; nhưng nếu doanh thu là 101 triệu đồng/năm, thì hộ, cá nhân kinh doanh phải nộp thuế trên toàn bộ doanh thu là 101 triệu đồng. Còn theo đề xuất mới của Chính phủ, thì hộ, cá nhân kinh doanh chỉ phải nộp thuế của phần vượt trên 500 triệu đồng/năm.
Việc tuân thủ pháp luật là cơ sở để hộ, cá nhân kinh doanh mở rộng quy mô hoặc hợp tác với các đối tác lớn. Hơn nữa, khi toàn bộ hoạt động kinh doanh được kê khai minh bạch qua doanh thu thực tế và hóa đơn điện tử, cơ quan quản lý nhà nước có được bức tranh toàn diện và chính xác về khu vực kinh tế tư nhân, từ đó hoạch định chính sách hỗ trợ người
PGS. TS Lê Xuân Trường
Chung quan điểm, PGS. TS Lê Xuân Trường - Trưởng khoa Thuế - Hải quan, Học viện Tài chính nhấn mạnh, việc nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế lên 500 triệu đồng/năm và cho phép tính thuế với phần doanh thu vượt ngưỡng là phù hợp với mức thu nhập bình quân đầu người và phù hợp với điều kiện nền kinh tế hiện nay. Điều này sẽ đem lại nhiều lợi ích cho hộ, cá nhân kinh doanh.
"Nếu được Quốc hội thông qua, hầu hết hộ, cá nhân kinh doanh sẽ không phải nộp thuế. Những nội dung sửa đổi lớn này thể hiện sự tiếp thu nghiêm túc, cầu thị của Chính phủ, Bộ Tài chính đối với các ý kiến đóng góp của đại biểu Quốc hội, cơ quan thẩm tra" - PGS. TS Lê Xuân Trường nhấn mạnh.
Ở góc nhìn khác, luật sư Nguyễn Văn Được - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín cho rằng, đề xuất cơ chế tính thuế theo thu nhập (doanh thu trừ chi phí hợp lý) mang tính linh hoạt, vừa có thể áp dụng cho nhóm HKD có doanh thu dưới ngưỡng 3 tỷ đồng/năm, vừa có lợi cho những HKD có đầy đủ hóa đơn đầu vào, chứng từ. Đồng thời, việc tính thuế TNCN dựa trên thu nhập tính thuế nhân với tỷ lệ 17% là phù hợp, góp phần tạo sự minh bạch và cạnh tranh công bằng với các DN nhỏ, siêu nhỏ.
Tuy nhiên, song hành với chính sách ưu đãi về thuế này cũng cần có chế tài cụ thể đối với trường hợp HKD có quy mô lớn nhưng lại không muốn chuyển thành DN, hay nói cách khác là cố tình không chuyển thành DN; hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu hàng chục tỷ đồng mỗi năm, nhưng thực hiện chia nhỏ, phân tán doanh thu hay lập hệ sinh thái nhiều HKD nhằm mục đích né thuế.
PGS. TS Lê Xuân Trường phân tích, với ứng dụng công nghệ hiện đại như hiện nay, việc chuyển sang phương pháp kê khai, nộp thuế giúp hộ, cá nhân kinh doanh nâng cao tính minh bạch và chuyên nghiệp hóa hoạt động kinh doanh, giảm thiểu rủi ro pháp lý, xây dựng hình ảnh đáng tin cậy, giúp thu hút thêm đối tác và khách hàng.
Khi tự kê khai và xác định số thuế phải nộp dựa trên doanh thu thực tế phát sinh, HKD sẽ không còn phụ thuộc vào doanh thu hoặc mức khoán do cơ quan thuế ấn định như trước.
Đặc biệt, việc kê khai doanh thu thực tế, sử dụng hóa đơn điện tử và quản lý dòng tiền qua tài khoản ngân hàng sẽ tạo động lực cho HKD nâng cao năng lực quản trị, chuyên nghiệp hóa hoạt động và là tiền đề để chuyển đổi thành DN nhỏ, siêu nhỏ. Đồng thời, nhờ việc chứng minh minh bạch tài chính, doanh thu, chi phí và lợi nhuận, HKD có thể tiếp cận tín dụng, chuỗi cung ứng, các chính sách ưu đãi và dự án hỗ trợ phát triển kinh tế.